|
Kanun
Numarası : 4982
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih :
24/10/2003 Sayı : 25269
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı; demokratik ve
şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik,
tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak
kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına
ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun; kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanır.
1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe
Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun hükümleri
saklıdır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Kanunda geçen;
a)Kurum ve kuruluş: Bu Kanunun 2 nci
maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi
edinme başvurusu yapılacak bütün makam ve
mercileri,
b) Başvuru sahibi: Bu Kanun kapsamında
bilgi edinme hakkını kullanarak kurum ve
kuruluşlara başvuran gerçek ve tüzel kişileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip
oldukları kayıtlarda yer alan bu Kanun
kapsamındaki her türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip
oldukları bu Kanun kapsamındaki yazılı, basılı
veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap, dergi,
broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki,
plân, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti,
harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü
bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen
bilgi veya belgenin niteliğine göre, kurum ve
kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu bilgi
veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya
verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde, başvuru
sahibinin bilgi veya belgenin aslını inceleyerek
not almasına veya içeriğini görmesine veya
işitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulunu,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkı ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
Bilgi
edinme hakkı
Madde 4- Herkes bilgi edinme hakkına
sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de
faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler,
isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet
alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve
karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun
hükümlerinden yararlanırlar.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri
saklıdır.
Bilgi verme yükümlülüğü
Madde 5- Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda
yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi
veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak
ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve
doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve
teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri
uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Başvurusu
Başvuru
usulü
Madde 6- Bilgi edinme başvurusu, başvuru
sahibinin adı ve soyadı, imzası, oturma yeri
veya iş adresini, başvuru sahibi tüzel kişi ise
tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili
kişinin imzasını ve yetki belgesini içeren
dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin
bulunduğu kurum veya kuruluşa yapılır. Bu
başvuru, kişinin kimliğinin ve imzasının veya
yazının kimden neşet ettiğinin tespitine
yarayacak başka bilgilerin yasal olarak
belirlenebilir olması kaydıyla elektronik
ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da
yapılabilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açıkça
belirtilir.
İstenecek bilgi veya belgenin niteliği
Madde 7- Bilgi edinme başvurusu,
başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde
bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken
bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma,
araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde
oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge
için yapılacak başvurulara olumsuz cevap
verebilirler.
İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve
kuruluştan başka bir yerde bulunuyorsa, başvuru
dilekçesi bu kurum ve kuruluşa gönderilir ve
durum ilgiliye yazılı olarak bildirilir.
Yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya
belgeler
Madde 8- Kurum ve kuruluşlarca
yayımlanmış veya yayın, broşür, ilân ve benzeri
yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler,
bilgi edinme başvurularına konu olamaz. Ancak,
yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya
belgelerin ne şekilde, ne zaman ve nerede
yayımlandığı veya açıklandığı başvurana
bildirilir.
Gizli
bilgileri ayırarak bilgi veya belge verme
Madde 9- İstenen bilgi veya belgelerde,
gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan
bilgiler ile açıklanabilir nitelikte olanlar
birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden
ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge,
gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan
bilgiler çıkarıldıktan sonra başvuranın
bilgisine sunulur.
Ayırma gerekçesi başvurana yazılı olarak
bildirilir.
Bilgi veya belgeye erişim
Madde 10- Kurum ve kuruluşlar, başvuru
sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını
verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının
verilmesinin mümkün olmadığı veya kopya
çıkarılmasının aslına zarar vereceği hâllerde,
kurum ve kuruluşlar ilgilinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz
konusu belgenin aslını incelemesi ve not
alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya
belgelerde bunları dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya
belgelerde bunları izleyebilmesini,
Sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden
farklı bir şekilde elde edilmesi mümkün ise,
belgeye zarar vermemek koşuluyla bu olanak
sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine
olanak sağladığı bilgi veya belgeler için
başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet
tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir
kaydedilmek üzere tahsil edebilir.
Bilgi veya belgeye erişim süreleri
Madde 11- Kurum ve kuruluşlar, başvuru
üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş
iş günü içinde sağlarlar. Ancak istenen bilgi
veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş
içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru
ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun
görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru
içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu
ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya belgeye
erişim otuz iş günü içinde sağlanır. Bu durumda,
sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru
sahibine yazılı olarak ve onbeş iş günlük
sürenin bitiminden önce bildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere
erişim için gereken maliyet tutarının idare
tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle
onbeş iş günlük süre kesilir. Başvuru sahibi
onbeş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden
vazgeçmiş sayılır.
Başvuruların cevaplandırılması
Madde 12- Kurum ve kuruluşlar, bilgi
edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı
olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine
bildirirler. Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu
kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları
belirtilir.
İtiraz usulü
Madde 13-(Değişik:RG. 22/11/2005 26001)
Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibi,
yargı yoluna başvurmadan önce kararın
tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula
itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki kararını
otuz iş günü içinde verir. Kurum ve kuruluşlar,
Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi
onbeş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya
başvurma süresini durdurur.
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu
Madde 14-(Değişik:RG. 22/11/2005 26001)
Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak
itirazlar üzerine, (…)(1) dayanılarak verilen
kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için
bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin
olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur.
Kurul; birer üyesi Yargıtay ve Danıştay genel
kurullarının kendi kurumları içinden
önerecekleri ikişer aday, birer üyesi ceza
hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku
alanlarında profesör veya doçent unvanına sahip
kişiler, bir üyesi Türkiye Barolar Birliğinin
baro başkanı seçilme yeterliliğine sahip kişiler
içinden göstereceği iki aday, iki üyesi en az
genel müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve
bir üyesi de Adalet Bakanının önerisi üzerine bu
Bakanlıkta idarî görevlerde çalışan hâkimler
arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz
üyeden oluşur.
Kurul üyeliğine önerilen adayların muvafakatları
aranır.
Kurul Başkanı, kurul üyelerince kendi
aralarından seçilir.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç
duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı üzerine
toplanır.
Kurul üyelerinin görev süreleri dört yıldır.
Görev süresi sona erenler yeniden
seçilebilirler. Görev süresi dolmadan görevinden
ayrılan üyenin yerine aynı usule göre seçilen
üye, yerine seçildiği üyenin görev süresini
tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve başlayıncaya
kadar önceki Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla
fiilen görev yaptıkları her gün için (3000)
gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı
ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç
herhangi bir kesinti yapılmaz. (Ek
cümle:17/11/2005-5432/2 md.) Bir ayda fiilen
görev yapılan gün sayısının dördü aşması
halinde, aşan günler için huzur hakkı ödenmez.
Kurul, belirleyeceği konularda komisyonlar ve
çalışma grupları kurabilir; ayrıca gerekli
gördüğü takdirde, ilgili bakanlık ile diğer
kurum ve kuruluşların ve sivil toplum
örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere
toplantılarına katılmaya davet edebilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Başbakanlık
tarafından yerine getirilir.
Kurulun görev ve çalışmalarına ilişkin esas ve
usuller Başbakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe
konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkının Sınırları
Yargı denetimi dışında kalan işlemler
Madde 15- Yargı denetimi dışında kalan
idarî işlemlerden kişinin çalışma hayatını ve
mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar,
bu Kanun kapsamına dahildir. Bu şekilde sağlanan
bilgi edinme hakkı işlemin yargı denetimine
açılması sonucunu doğurmaz.
Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 16- Açıklanması hâlinde Devletin
emniyetine, dış ilişkilerine, millî savunmasına
ve millî güvenliğine açıkça zarar verecek ve
niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik
dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı
kapsamı dışındadır.
Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi
veya belgeler
Madde 17- Açıklanması ya da zamanından
önce açıklanması hâlinde, ülkenin ekonomik
çıkarlarına zarar verecek veya haksız rekabet ve
kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsamı dışındadır.
İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 18- Sivil ve askerî istihbarat
birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin
bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma
hayatını ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte
ise, istihbarata ilişkin bilgi ve belgeler bilgi
edinme hakkı kapsamı içindedir.
İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya
belgeler
Madde 19- Kurum ve kuruluşların yetkili
birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla
ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce
açıklanması hâlinde;
a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız
müdahale sonucunu doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten
görevlilerin hayatını ya da güvenliğini
tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye
düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının
açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile
ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının
temin edilmesini güçleştirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Adlî soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi
veya belgeler
Madde 20- Açıklanması veya zamanından
önce açıklanması hâlinde;
a) Suç işlenmesine yol açacak,
b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması
ya da suçluların kanunî yollarla yakalanıp
kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek,
c) Yargılama görevinin gereğince yerine
getirilmesini engelleyecek,
d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil
yargılanma hakkını ihlâl edecek,
Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsamı dışındadır.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu,
6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu ve diğer özel kanun hükümleri
saklıdır.
Özel hayatın gizliliği
Madde 21- Kişinin izin verdiği hâller
saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği
kapsamında, açıklanması hâlinde kişinin sağlık
bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve
haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine
haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği hâllerde, kişisel
bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluşlar
tarafından, ilgili kişiye en az yedi gün önceden
haber verilerek yazılı rızası alınmak koşuluyla
açıklanabilir.
Haberleşmenin gizliliği
Madde 22- Haberleşmenin gizliliği esasını
ihlâl edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsamı dışındadır.
Ticarî sır
Madde 23- Kanunlarda ticarî sır olarak
nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve
kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel
kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan
ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Fikir ve sanat eserleri
Madde 24- Fikir ve sanat eserlerine
ilişkin olarak yapılacak bilgi edinme
başvuruları hakkında ilgili kanun hükümleri
uygulanır.
Kurum içi düzenlemeler
Madde 25- Kurum ve kuruluşların,
kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi
personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin
düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkının kapsamı dışındadır. Ancak,
söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum
çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır.
Kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyeler
Madde 26- Kurum ve kuruluşların
faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri
görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye
niteliğindeki bilgi veya belgeler, kurum ve
kuruluş tarafından aksi kararlaştırılmadıkça
bilgi edinme hakkı kapsamındadır.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tıbbî,
malî, hukukî ve benzeri uzmanlık alanlarında
yasal olarak görüş verme yükümlülüğü bulunan
kişi, birim ya da kurumların görüşleri, kurum ve
kuruluşların alacakları kararlara esas teşkil
etmesi kaydıyla bilgi edinme istemlerine
açıktır.
Tavsiye ve mütalaa talepleri
Madde 27- Tavsiye ve mütalaa talepleri bu
Kanun kapsamı dışındadır.
Gizliliği kaldırılan bilgi veya belgeler
Madde 28- Gizliliği kaldırılmış olan
bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diğer
istisnalar kapsamına girmiyor ise, bilgi edinme
başvurularına açık hâle gelir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ceza
hükümleri
Madde 29- Bu Kanunun uygulanmasında
ihmâli, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve
diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri
fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza
kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak
kaydıyla, tâbi oldukları mevzuatta yer alan
disiplin cezaları uygulanır.
Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler ticarî
amaçla çoğaltılamaz ve kullanılamaz.
Rapor düzenlenmesi
Madde 30- Kurum ve kuruluşlar, bir önceki
yıla ait olmak üzere;
a) Kendilerine yapılan bilgi edinme
başvurularının sayısını,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya
belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını,
c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların
dağılımını gösterir istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da sır niteliğindeki bilgiler
çıkarılarak ya da bu nitelikteki bilgiler
ayrılarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan
başvuru sayısını,
e) Başvurunun reddedilmesi üzerine itiraz
edilen başvuru sayısı ile bunların sonuçlarını,
Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu raporları
her yıl Şubat ayının sonuna kadar Bilgi Edinme
Değerlendirme Kuruluna gönderirler. Bağlı,
ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları
raporlarını bağlı, ilgili ya da ilişkili
oldukları bakanlık vasıtasıyla iletirler. Kurul,
hazırlayacağı genel raporu, söz konusu kurum ve
kuruluşların raporları ile birlikte her yıl
Nisan ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet
Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki
ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır.
Yönetmelik
Madde 31- Bu Kanunun uygulanması ile
ilgili esas ve usullerin belirlenmesine ilişkin
yönetmelik, Kanunun yayımını takip eden altı ay
içinde Başbakanlık tarafından hazırlanarak
Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulur.
Yürürlük
Madde 32- Bu Kanun yayımı tarihinden
itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 33- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
Tüzel kişiler için tıklayınız
Gerçek kişiler için tıklayınız |
